Oude tradities staan ontwikkeling in de weg

Droog, dor en doods; zo kun je het landschap waar we door rijden het beste omschrijven. Dat hier mensen kunnen leven, is bijna niet voor te stellen. En toch wonen ze er! De Maasai, een herdersvolk, leeft al eeuwen in dit heuvelachtige gebied 100 km ten zuiden van Nairobi. ChildsLife steunt hier een Maasaigemeenschap en wij gaan een paar dagen bij ze doorbrengen om een goed beeld te krijgen van hun leven.

Kenia wordt getroffen door een ernstige droogte. In sommige delen van het land heeft het al jaren niet meer geregend. De Maasai, die afhankelijk is van vee, wordt hard getroffen in deze tijd. Voor hun dieren is geen groen grassprietje meer te bekennen en massaal sterven de beesten van de honger. Geen vee betekent geen inkomsten en dus ook geen eten.

Dode dieren
Samen met Moses, sociaalwerker, ChildsLife-contactpersoon en Maasai, bezoeken we de scholen die ChildsLife steunt in dit gebied. Het landschap is uitgestrekt, af en toe wat heuvels, wat struiken, maar amper bomen. Hier en daar zien we een groepje huisjes. Ze zijn gemaakt van koeienmest en bladeren en staan in een cirkels alsof het een dorpjes zijn. We zijn geschokt bij het zien van de dode dieren langs de weg. Het zijn er veel. Koeien, geiten, maar ook zebra’s en gazellen. Allemaal zijn ze gestorven van de honger en dorst.

Kostbaarste bezit
Moses vertelt ons over de eeuwenoude Maasaitradities. Het zijn mooie tradities, maar in deze tijd van droogte lijken ze zich juist tegen de Maasai te keren. Door vast te houden aan hun tradities zien de Maasaiherders hun beesten een voor een sterven. Hun vee is het kostbaarste bezit. Maasai hebben behalve hun vee geen bezittingen en het verkopen van hun beesten voor consumptie is vaak geen, of een allerlaatste optie. De band met hun beesten is zo sterk dat het verkopen van een koe, voelt als het weggeven van een kind.

Elke vier jaar
Het is niet de eerste keer dat Maasai hun kuddes verliezen door droogte. Zo om de vier jaar wordt dit gebied getroffen door droogte. Dat is overigens veel vaker dan vijftig jaar geleden. Onderzoekers beweren dat deze droogtes met de verandering van ons klimaat te maken heeft. Het zogenaamde broeikaseffect. Met de bijkomende overbegrazing en het steeds kleiner worden van graasoppervlakten door bebouwing, lijkt er weinig toekomst meer voor het herdersvak.

Onderwijs belangrijke schakel
Met onze nuchtere Nederlandse inslag is dit allemaal moeilijk te begrijpen. Wij zijn gewend om te denken in oplossingen en een oplossing voor dit probleem zou ‘verandering’ zijn. Is de basis van overleven niet aanpassen? Uiteraard leggen we ons idee bij Moses neer en hij vertelt dat er ook al initiatieven zijn voor veranderingen. Zo zijn er steeds meer Maasaiherders die voor de droogte hun dieren verkopen en het geld gebruiken om de droge periode door te komen. Ook onderwijs vormt een belangrijke schakel in de verandering. In tegenstelling tot hun ouders leren kinderen een wereld kennen waarin meer beroepen bestaan dan alleen herder. Zij leren dat ze zelf een beroep kunnen kiezen en daarmee hun toekomst meer zekerheid kunnen geven.

Tijd en moeite
Maar de veranderingen gaan langzaam. De tradities zijn oud en je kunt ze niet zomaar aan de kant schuiven. Ze vormen de bestaansgrond voor de Maasai. Eeuwenlang hebben ze op deze manier geleefd en daarom kost het tijd en moeite om dit te veranderen. Als voorbeeld haalt Moses het onderwijs aan. Het heeft heel wat tijd, gesprekken en overredingskracht gekost om alle kinderen uit de Maasaigemeenschap naar school te krijgen. Volgens de tradities zorgen jongens al vanaf jonge leeftijd voor het vee en helpen meisjes mee in het huishouden.  

Leefbare wereld
ChildsLife steunt de Maasai door bij te dragen in de scholing. In totaal steunt ChildsLife twee lagere scholen, een kleuterschool en heeft zij plannen voor de bouw van een middelbare school. Overal waar we gaan, zien we de sporen van ChildsLife: watertanks, een gemeenschapshal, schoolboeken, eten, gebouwen en het salaris van de onderwijzers. Susan, het hoofd van een van de scholen, vertelt ons dat zonder de hulp van ChildsLife veel kinderen thuis waren gebleven. Zij zouden in de voetsporen van hun ouders zijn getreden en ook een heel onzeker bestaan tegemoet zijn gegaan. Nu hebben ze kans op een betere toekomst. Sommige doen dat op heel creatieve manier komen we achter. Beroepen als lerares, verpleegkundige en dokter zijn erg populair bij de schoolgaande Maasaikinderen. Maar toch willen ze ook allemaal een paar koeien in hun achtertuin. Want wat is een Maasai zonder koeien? Deze kinderen voegen oude tradities en moderne tijden moeiteloos samen tot een voor hen leefbare wereld.